{"id":1362,"date":"2026-11-04T16:26:50","date_gmt":"2026-11-04T16:26:50","guid":{"rendered":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/?p=1362"},"modified":"2026-11-04T22:14:58","modified_gmt":"2026-11-04T22:14:58","slug":"ela-baravi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/?p=1362","title":{"rendered":"\u00cala Barav\u00ee"},"content":{"rendered":"<h1>\u00cala Barav\u00ee<\/h1>\n<p>\u00cala Barav\u00ee yek ji \u00eal \u00fb e\u015f\u00eer\u00ean Kurd \u00ean kevnar \u00fb naskir\u00ee ye ku bi esl\u00ea xwe bi erdn\u00eegariya \u00e7em\u00ea Firat\u00ea \u00fb her\u00eam\u00ean derdora w\u00ea ve gir\u00eaday\u00ee ye. Ev \u00eal di nava d\u00eerok\u00ea de li her\u00eam\u00ean cih\u00eareng \u00ean Kurdistan\u00ea belav b\u00fbye \u00fb di war\u00ea civak\u00ee \u00fb \u00e7and\u00ee de xwed\u00ee cihek\u00ee gir\u00eeng e.<br \/>\nLi j\u00ear agahiy\u00ean berfireh der bar\u00ea esil, erdn\u00eegar\u00ee \u00fb rew\u015fa \u00eala Barav\u00ee de hatine r\u00eazkirin:<\/p>\n<h2>1. Wateya Nav \u00fb Esl\u00ea E\u015f\u00eer\u00ea<\/h2>\n<p>Wateya &#8220;Barav&#8221;: Nav\u00ea &#8220;Barav&#8221; ji term\u00ea erdn\u00eegariy\u00ea y\u00ea ku t\u00ea wateya &#8220;ber av\u00ea&#8221; ango her\u00eam\u00ean li k\u00ealeka \u00e7eman hat\u00ee girtin. E\u015f\u00eera Barav\u00ee nav\u00ea xwe ji de\u015fta berfireh \u00fb her\u00eam\u00ean av\u00ee y\u00ean li ser sinor\u00ea \u00e7em\u00ea Firat\u00ea (li her\u00eam\u00ean m\u00eena B\u00earec\u00fbk \u00fb Half\u00eatiy\u00ea) girtiye.<br \/>\nEsl\u00ea \u00cal\u00ea: Bi esl\u00ea xwe, navenda d\u00eerok\u00ee ya v\u00ea \u00eal\u00ea li Bakur\u00ea Kurdistan\u00ea ye, bi taybet\u00ee li her\u00eam\u00ean ku dikevin her\u00eama di navbera Riha \u00fb D\u00eelok\u00ea de, li her\u00eam\u00ean n\u00eaz\u00eek\u00ee \u00e7em\u00ea Firat\u00ea.<\/p>\n<h2>2. Ko\u00e7ber\u00ee \u00fb Belavb\u00fbna Wan li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea<\/h2>\n<p>Wek\u00ee gelek e\u015f\u00eer\u00ean din \u00ean Kurd, di encama \u015fert \u00fb merc\u00ean d\u00eerok\u00ee, siyas\u00ee \u00fb abor\u00ee y\u00ean sedsal\u00ean bor\u00ee de, be\u015fek ji \u00eala Barav\u00ee ko\u00e7\u00ee Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea kiriye.<br \/>\nEw li her\u00eam\u00ean m\u00eena Ciz\u00eer\u00ea, Koban\u00ee \u00fb her\u00eam\u00ean din \u00ean ser bi par\u00eazgeha Hes\u00ee\u00e7ey\u00ea hatine bicihkirin.<br \/>\nEv ko\u00e7ber\u00ee bi dem\u00ea re b\u00fbye sedem ku Barav\u00ee bibin be\u015fek sereke ji tevna civak\u00ee \u00fb demograf\u00eek a Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea.<\/p>\n<h2>3. Be\u015fa Baraviyan li Tiltemir\u00ea<\/h2>\n<p>Be\u015fek gir\u00eeng \u00fb berbi\u00e7av ji \u00eala Barav\u00ee niha li nav\u00e7eya Tiltemir\u00ea \u00fb gundewar\u00ean derdora w\u00ea dij\u00een.<br \/>\nCih\u00ea Jiyan\u00ea: Tiltemir li ser \u00c7em\u00ea Xab\u00fbr\u00ea ye. Ev her\u00eam ji m\u00eaj ve b\u00fbye cih\u00ea jiyana hevbe\u015f a gelek p\u00eakhateyan (Kurd, As\u00fbr\u00ee\/Suryan\u00ee, Ereb \u00fb hwd.). Baraviy\u00ean li v\u00ea her\u00eam\u00ea bi giran\u00ee di gund\u00ean derdora Tiltemir\u00ea de bi cih b\u00fbne.<br \/>\nJiyana Abor\u00ee: Baraviy\u00ean li Tiltemir\u00ea bi piran\u00ee bi \u00e7andin\u00ee \u00fb ajotin\u00ea, xwed\u00eekirina ajalvaniy\u00ea \u00fb bazirganiya her\u00eam\u00ee re mijar b\u00fbne. Ji ber ku her\u00eama Xab\u00fbr\u00ea de\u015fteke pir berdar e, aboriya wan li ser bingeha berhem\u00ean \u00e7andiniy\u00ea avab\u00fbye.<br \/>\nP\u00eageha Civak\u00ee: Di nava civaka her\u00eam\u00ee ya Tiltemir\u00ea de, Barav\u00ee xwed\u00ee gotin \u00fb p\u00eageheke xurt a civak\u00ee ne. Wan bi gel\u00ean din \u00ean her\u00eam\u00ea re (bi taybet\u00ee bi civata A\u015f\u00fbr\u00ee ya her\u00eama Xab\u00fbr\u00ea re) bi salan e di nava a\u015ft\u00ee, c\u00eerantiyeka ba\u015f \u00fb r\u00eazgirtineka hevbe\u015f de dij\u00een.<\/p>\n<h2>4. Taybetmendiy\u00ean \u00c7and\u00ee \u00fb Civak\u00ee<\/h2>\n<p>Ziman \u00fb Kevne\u015fop\u00ee: Barav\u00ee bi Kurmanc\u00eeya her\u00eam\u00ee ya resen diaxivin. Kevne\u015fopiy\u00ean e\u015f\u00eertiy\u00ea, r\u00eazgirtina ji bo mezinan, m\u00eavanheziya xurt \u00fb parastina nirx\u00ean civak\u00ee di nava wan de pir k\u00fbr in.<br \/>\nT\u00eakiliy\u00ean Xizmatiy\u00ea: Tev\u00ee ku be\u015fek ji wan li Bakur \u00fb be\u015fek li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea ne, t\u00eakiliy\u00ean malbat\u00ee \u00fb xizmatiy\u00ea di navbera wan de heta astek\u00ee hatiye parastin.<\/p>\n<h2>1. D\u00eeroka Ko\u00e7ber\u00ee \u00fb Cihwarb\u00fbna Li Her\u00eama Xab\u00fbr\u00ea<\/h2>\n<p>Ko\u00e7beriya \u00eala Barav\u00ee ya ber bi Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea ve bi giran\u00ee bi guher\u00een\u00ean s\u00eenor\u00ean siyas\u00ee y\u00ean sedsala 20\u00ee re gir\u00eaday\u00ee ye:<br \/>\nBandora S\u00eenor\u00ean N\u00fb (Pi\u015ft\u00ee Peymana Lozan\u00ea): Bi x\u00eazkirina s\u00eenor\u00ean di navbera Tirkiye \u00fb S\u00fbriy\u00ea de (li ser \u00e7em\u00ea Xetay\u00ea \u00fb Ciz\u00eer\u00ea), gelek malbat \u00fb \u00eal\u00ean ku li ser herdu aliy\u00ean s\u00eenor b\u00fbn, di navbera du dewletan de man. Be\u015fek ji Baraviy\u00ean ku li her\u00eam\u00ean B\u00earec\u00fbk \u00fb Half\u00eatiy\u00ea b\u00fbn, bi dem\u00ea re derbas\u00ee aliy\u00ea S\u00fbriy\u00ea b\u00fbn \u00fb li de\u015ft\u00ean berdar \u00ean Ciz\u00eer\u00ea \u00fb bi taybet\u00ee li geliy\u00ea \u00c7em\u00ea Xab\u00fbr\u00ea bi cih b\u00fbn.<br \/>\nSedem\u00ean Abor\u00ee \u00fb Ewlehiy\u00ea: Xab\u00fbr ji ber axa xwe ya pir berdar \u00fb av\u00ee her tim ji bo ko\u00e7ber\u00ean ku bi \u00e7andin\u00ee \u00fb ajotin\u00ea re mij\u00fbl dib\u00fbn b\u00fbye armanceke sereke. Barav\u00ee bi hatina xwe ya v\u00ea her\u00eam\u00ea re b\u00fbn xwediy\u00ea erd\u00ean \u00e7andiniy\u00ea y\u00ean mezin.<\/p>\n<h2>2. Gund \u00fb Cih\u00ean Ni\u015ftecihb\u00fbn\u00ea y\u00ean li Tiltemir\u00ea<\/h2>\n<p>Nav\u00e7eya Tiltemir\u00ea \u00fb bi taybet\u00ee gundewar\u00ean li ser herdu perav\u00ean \u00c7em\u00ea Xab\u00fbr\u00ea, gelek gund\u00ean Baraviyan hene:<br \/>\nBelavb\u00fbna li Ser Perav\u00ean Xab\u00fbr\u00ea: Barav\u00ee bi giran\u00ee di gund\u00ean ku dikevin bakur \u00fb rojavay\u00ea Tiltemir\u00ea de hatine bicihkirin. Ev gund ji ber n\u00eaz\u00eekb\u00fbna bi av\u00ea re, ji bo \u00e7andiniya av\u00ee (genim, ceh, pemb\u00fb \u00fb sebze) pir guncaw in.<br \/>\nC\u00eerantiya bi P\u00eakhatey\u00ean Din Re: Li her\u00eama Tiltemir\u00ea, Barav\u00ee ne ten\u00ea bi Kurd\u00ean her\u00eam\u00ean din re, di heman dem\u00ea de bi civata A\u015f\u00fbr\u00ee-Suryan\u00ee re ku bi hezaran salan e li ser Xab\u00fbr\u00ea dij\u00een, c\u00eerantiyeka n\u00eaz\u00eek dime\u015f\u00eenin. Ev t\u00eakil\u00ee li ser bingeha r\u00eazgirtina \u00e7and\u00ee \u00fb abor\u00ee ya hevbe\u015f hatiye avakirin.<\/p>\n<h2>3. S\u00eestema Civak\u00ee \u00fb R\u00fbsp\u00eetiya E\u015f\u00eer\u00ea<\/h2>\n<p>Wek\u00ee gelek e\u015f\u00eer\u00ean din \u00ean li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea, di nava Baraviyan de j\u00ee saz\u00fbmaniya civak\u00ee xwed\u00ee gir\u00eengiyeke mezin e:<br \/>\nRola R\u00fbsp\u00ee \u00fb Mezinan: Di nava e\u015f\u00eer\u00ea de pirsgir\u00eak\u00ean navxwey\u00ee an j\u00ee nakokiy\u00ean bi c\u00eeranan re bi r\u00eaya mezin\u00ean e\u015f\u00eer\u00ea, r\u00fbsp\u00ee \u00fb kesayet\u00ean bi nav \u00fb deng t\u00ean \u00e7areserkirin. Ev s\u00eestema kevne\u015fop\u00ee ji bo parastina yekit\u00ee \u00fb aramiya civak\u00ee wek\u00ee pirek\u00ee tevdigere.<br \/>\n\u00c7anda Al\u00eekariy\u00ea: Di \u015f\u00een, \u015fah\u00ee, kar\u00ean \u00e7andiniy\u00ea \u00fb dem\u00ean zehmet de, Barav\u00ee bi ruh\u00ea hevkariy\u00ea y\u00ea xurt tevdigerin.<\/p>\n<p>\u00c7and, ziman, kevne\u015fop\u00ee \u00fb taybetmendiy\u00ean xwarin\u00ea y\u00ean \u00eala Barav\u00ee bi awayek\u00ee k\u00fbr bi erdn\u00eegariya wan a li ser perav\u00ean \u00e7eman (nav\u00ea &#8220;Barav&#8221; bi xwe t\u00ea wateya &#8220;ber av\u00ea&#8221; ango qerax\u00ean av\u00ea) \u00fb jiyana wan a li her\u00eam\u00ean Mezopotamyaya Jor\u00een ve gir\u00eaday\u00ee ye. Ji ber ku ev \u00eal li her\u00eam\u00ean wek\u00ee Batman, M\u00eard\u00een, Amed, \u015eingal \u00fb her wiha li Rojavay\u00ea Kurdistan\u00ea (m\u00eena her\u00eama Tiltemir\u00ea) belav b\u00fbye, xwed\u00ee \u00e7andeke dewlemend \u00fb pirreng e.<br \/>\nLi j\u00ear taybetmendiy\u00ean bingeh\u00een \u00ean ziman, \u00e7and \u00fb kevne\u015fopiy\u00ean Baraviyan hatine vegotin:<\/p>\n<h2>1. Ziman \u00fb Zarave<\/h2>\n<p>Kurmanciya Resen a Her\u00eam\u00ee: Barav\u00ee bi piran\u00ee bi zaravaya Kurmanc\u00ee diaxivin. Kurmanciya ku di nava v\u00ea \u00eal\u00ea de t\u00ea axaftin, bi taybetmendiy\u00ean xwe y\u00ean her\u00eam\u00ee y\u00ean Mezopotamyaya Jor\u00een t\u00ea naskirin. Ew xwed\u00ee dewlemendiyeke mezin a gotin\u00ean p\u00ea\u015fiyan, metelok, dengb\u00eaj\u00ee \u00fb term\u00ean taybet \u00ean \u00e7andiniy\u00ea \u00fb erdn\u00eegariy\u00ea ne.<\/p>\n<h2>2. \u00c7and \u00fb Kevne\u015fopiy\u00ean Civak\u00ee<\/h2>\n<p>Saz\u00fbmaniya E\u015f\u00eertiy\u00ea \u00fb R\u00fbsp\u00eet\u00ee: Wek\u00ee gelek \u00eal\u00ean Kurd \u00ean kevnar, di nava Baraviyan de j\u00ee r\u00eagez\u00ean civak\u00ee, mezinah\u00ee \u00fb r\u00fbsp\u00eet\u00ee xwed\u00ee cihek\u00ee gir\u00eeng in. Pirsgir\u00eak\u00ean malbat\u00ee an civak\u00ee bi r\u00eaya mezin\u00ean \u00eal\u00ea \u00fb bi diyalog\u00ea t\u00ean \u00e7areserkirin.<br \/>\nM\u00eavanhez\u00ee \u00fb Hevgirtin: M\u00eavanperwer\u00ee di nava wan de p\u00eevaneke bingeh\u00een e. Her wiha di \u015f\u00een, \u015fah\u00ee \u00fb xebat\u00ean \u00e7andiniy\u00ea de hevgirtineke xurt heye.<br \/>\nFolklor \u00fb M\u00fbz\u00eek: Kevne\u015fopiy\u00ean dawet\u00ean bi dehol \u00fb zirne, l\u00eestik\u00ean govend\u00ea (wek\u00ee Del\u00eelo \u00fb Giran\u00ee) \u00fb stran\u00ean gel\u00ear\u00ee be\u015fek\u00ee veqetand\u00ee y\u00ea \u00e7anda wan in. Dengb\u00eaj\u00ee \u00fb \u00e7\u00eerokb\u00eaj\u00ee di parastina b\u00eera d\u00eerok\u00ee ya \u00eal\u00ea de xwed\u00ee roleke mezin e.<\/p>\n<h2>3. Taybetmendiy\u00ean Xwarin\u00ea (Kevne\u015fopiya Xwarin\u00ea ya Barav\u00ee)<\/h2>\n<p>Ji ber ku cihwar\u00ean wan bi piran\u00ee li de\u015ft\u00ean berdar \u00fb li n\u00eaz\u00ee \u00e7eman (Firat, D\u00eecle \u00fb Xab\u00fbr) b\u00fbn, \u00e7anda xwarina wan li ser bingeha berhem\u00ean \u00e7andiniy\u00ea, ajotin\u00ea \u00fb xwarin\u00ean her\u00eam\u00ee y\u00ean Mezopotamyaya Jor\u00een ava b\u00fbye:<br \/>\nBerhem\u00ean Genim \u00fb Bulgur: Bulgur di p\u00eajgeha wan de xwed\u00ee cihek\u00ee sereke ye. Xwarin\u00ean wek\u00ee girar, pilav\u00ean cuda \u00fb curey\u00ean kutilkan (kutilk\u00ean s\u00eaniy\u00ea an qorsik) pir t\u00ean xwarin.<br \/>\nXwarin\u00ean bi Go\u015ft \u00fb Berhem\u00ean Xwezay\u00ee: Xwarin\u00ean ku bi go\u015ft\u00ea pez \u00fb berhem\u00ean xwemal\u00ee t\u00ean \u00e7\u00eakirin, di naskirina xwarin\u00ean wan de cih digirin. Her wiha sebzey\u00ean her\u00eam\u00ee \u00fb curey\u00ean nan\u00ean t\u00eer \u00fb nerm (nan\u00ea t\u00eer \u00fb nan\u00ea s\u00eaniy\u00ea) di nava xwarin\u00ean rojane de gir\u00eeng in.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00cala Barav\u00ee \u00cala Barav\u00ee yek ji \u00eal \u00fb e\u015f\u00eer\u00ean Kurd \u00ean kevnar \u00fb naskir\u00ee ye&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":449,"featured_media":1363,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"no","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[222],"tags":[234,235,233,145,58],"class_list":["post-1362","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-dirok","tag-baravi","tag-el","tag-instituyakurdistani","tag-kurdish","tag-kurdistan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1362","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/449"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1362"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1362\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1369,"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1362\/revisions\/1369"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1363"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1362"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1362"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/instituyakurdistani.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1362"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}